ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු ඉතිහාසයේ අඳුරුතම අවස්ථාවන් අතර 2018 නොවැම්බර් මාසයේ ඇති වූ පාර්ලිමේන්තු ගැටුම් විශේෂ ස්ථානයක් ගනී. එම ගැටුම සාමාන්ය දේශපාලන විවාදයක් නොව, ව්යවස්ථානුකූල අර්බුදයක් මධ්යයේ පාර්ලිමේන්තු සම්ප්රදායන් සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතන පරීක්ෂාවට ලක් වූ මොහොතක් විය. එවකට කතානායක වූ ශ්රී ලංකාභිමාන්ය කරු ජයසූරිය මහතා එම අර්බුදයේ මධ්යයේ සිටි ප්රධාන චරිතයකි.
2018 ඔක්තෝබර් 26 දින ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතා විසින් අගමැති රනිල් වික්රමසිංහ මහතා ධූරයෙන් පහ කර මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අගමැති ලෙස පත් කිරීමෙන් ව්යවස්ථානුකූල අර්බුදය ආරම්භ විය. එම පත්කිරීම ව්යවස්ථාවට අනුකූල නොවන බවට විපක්ෂය සහ බහුතර පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් තර්ක කළ අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය මේ අතරින් කිනම් පාර්ශවයට ද යන්න තීරණය කිරීමේ වගකීම කතානායකවරයා මත පැටවුණි.
2018 නොවැම්බර් 14, 15 සහ 16 දිනවල පාර්ලිමේන්තුවේදී අතිශය අසභ්ය සහ ප්රචණ්ඩකාරී සිදුවීම් වාර්තා විය. කතානායකවරයාගේ පුටුව අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ කෙරුණි. කතානායකවරයාට සහ ඔහු ආරක්ෂා කළ නිලධාරීන්ට පුටු, පොත් සහ බෝතල් ඇතුළු විවිධ ද්රව්යවලින් ප්රහාර එල්ල කෙරුණි. ඒ අතරින් ප්රධාන වන්නේ මිරිස් කුඩු මිශ්ර කළ ජල ප්රහාරයක් පොලිස් නිලධාරීන් සහ මන්ත්රීවරුන් වෙත එල්ල වීමය. මේ අතර ඇතැම් මන්ත්රීවරු සිය බාහු බලය යොදා ගනිමින් ගුටිබැට කෙළියක ද නිරත වූහ. මේ භීෂණකාරී තත්ත්වය හමුවේ කතානායක කරු ජයසූරිය මහතාට සිය නිල අසුනට ළඟා වීමට පවා නොහැකි වූ අවස්ථා තිබුණි.
එම අවස්ථාවේ 78 වැනි වියට ආසන්න වයසක සිටි කරු ජයසූරිය මහතා පාර්ලිමේන්තු සභාගර්භයට ඇතුළු වූයේ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ ආරක්ෂක වළල්ලක් මධ්යයේය. ඔහුට නිල කතානායක අසුනට යාමට ඉඩ නොදුන් බැවින්, පොලිස් ආරක්ෂාව යටතේ තාවකාලික ස්ථානයක සිට සභාව මෙහෙයවීමට සිදු විය.
පාර්ලිමේන්තුවේ දී එදා ඇති වූ මෙම භීෂණකාරී සිදුවීම් පිළිබඳ විග්රහ කිරීමේදී එවකට කතානායක දේශබන්දු කරු ජයසූරිය මහතාගේ පාර්ලිමේන්තු සහ කතානායක භූමිකාව ප්රධාන අංශ කිහිපයකින් ගැඹුරු සහ පුළුල් ලෙස විග්රහ කර බැලිය හැකිය.
සාමාන්යයෙන් එවැනි ප්රහාරකාරී තත්ත්වයකදී සභාව කල් තබා ආරක්ෂිත ස්ථානයකට යාම පහසු විකල්පය විය හැකි වුවත්, ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ කාර්යභාරය නවතා නොදැමීමට උත්සාහ කළේය. මිරිස් කුඩු, පුටු, මේස, පොත්පත් සහ වතුර බෝතල් ප්රහාර එල්ල වෙමින් තිබියදීත්, ඔහු සභාව මෙහෙයවීම අත්හැරියේ නැත.
ශ්රී ලංකාවේ කතානායක ධුරය පක්ෂපාතී නොවන ආයතනික තනතුරකි. කතානායකවරයාගේ වගකීම වන්නේ සභාවේ නීති සහ ක්රියාපටිපාටි ආරක්ෂා කිරීමයි. එම කාලයේ කරු ජයසූරිය මහතා සිය තීරණයන් දේශපාලන පක්ෂයක වාසිය සඳහා නොව, පාර්ලිමේන්තු බහුතරය නියෝජනය වන ආකාරයට සභාව ක්රියාත්මක විය යුතු බවට වූ මූල ධර්මය මත ගෙන ගිය බව දේශපාලන විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
අර්බුදයේ මූලික ප්රශ්නය වූයේ, බහුතරය කවුරුන්ට ද යන්නයි. කරු ජයසූරිය මහතාගේ ස්ථාවරය වූයේ බහුතරය කිනම් පාර්ශවයට ද යන්න තීරණය කළ යුත්තේ පාර්ලිමේන්තුව අභ්යන්තරයේ බවය. එබැවින් සභාව රැස් කිරීම, විශ්වාස භංග යෝජනා විවාදයට ගැනීම සහ ඡන්ද විමසීම් පැවැත්වීම සඳහා ඔහු අඛණ්ඩ උත්සාහයක් ගත්තේය.
එම අවස්ථාවල ඔහුගේ ප්රකාශ සහ හැසිරීම නිරීක්ෂණය කරන විට පෙනෙන්නේ ඔහු තත්ත්වය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළ බවයි. ඔහු කිසි විටෙකත් ප්රතිවාදී පාර්ශ්වයට ප්රචණ්ඩ ප්රතිචාරයක් දක්වන්නැයි ඉල්ලා සිටියේ නැත. ඒ වෙනුවට පාර්ලිමේන්තු නීති සහ ක්රියාපටිපාටි යළි ස්ථාපිත කිරීමට උත්සාහ කළේය.
කරු ජයසූරිය මහතාගේ ක්රියාකලාපය පිළිබඳ අදහස් දේශපාලන පක්ෂ අනුව වෙනස් විය හැකිය. ඔහුගේ විවේචකයන් කියන්නේ ඔහු ඇතැම් තීරණවලදී පක්ෂග්රාහී වූ බවයි. එහෙත් ඔහුගේ ආධාරකරුවන් සහ බොහෝ දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහස වන්නේ, එම අවස්ථාවේ ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ස්වාධීනත්වය සහ ව්යවස්ථානුකූල ක්රියාවලිය ආරක්ෂා කිරීමට මූලික වශයෙන් ක්රියා කළ බවයි. අර්බුදය අවසානයේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීම ව්යවස්ථාවට පටහැනි බව තීරණය කළ අතර, ඒ අනුව පාර්ලිමේන්තු ක්රියාවලිය නැවත සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් විය.
2018 පාර්ලිමේන්තු ගැටුම් දෙස ඓතිහාසික දෘෂ්ටියෙන් බැලූ විට, කරු ජයසූරිය මහතාගේ වැදගත්කම පවතින්නේ ඔහු කිසිදු ප්රහාරයකට භය වී පාර්ලිමේන්තු ක්රියාවලිය අත්හැර නොදැමීම මතය.මිරිස් කුඩු ප්රහාර සහ ගුටිබැට ,වුවද, කතානායක ධුරයේ අධිකාරිය සහ පාර්ලිමේන්තු සම්ප්රදාය ආරක්ෂා කිරීමට ඔහු උත්සාහ කළේය. ඒ නිසාම බොහෝ දෙනාගේ දෘෂ්ටියෙන් එම අර්බුදයේදී කරු ජයසූරිය මහතා පුද්ගලයකු ලෙස නොව, පාර්ලිමේන්තු ආයතනයේම සංකේතයක් ලෙස ක්රියා කළ අයෙකු ලෙස සැලකේ. දේශපාලනයට පැමිණීමට පෙර කලක් ජ්යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරියෙකු ලෙස ඔහු ලබා තිබූ පහුණුව සහ එහිදී අභ්යාස කළ පුහුණුව ඔහුගේ මේ නිර්භීත භාවයට හේතු වුවා විය හැකිය.
Lanka Newsweek © 2026